Micron Document
<!DOCTYPE html>
<html class="client-nojs vector-feature-language-in-header-enabled vector-feature-language-in-main-page-header-disabled vector-feature-page-tools-pinned-disabled vector-feature-toc-pinned-clientpref-0 vector-toc-not-available vector-feature-main-menu-pinned-disabled vector-feature-limited-width-clientpref-1 vector-feature-limited-width-content-enabled vector-feature-custom-font-size-clientpref-1 vector-feature-appearance-pinned-clientpref-0 skin-theme-clientpref-day vector-sticky-header-enabled" lang="de" dir="ltr"><head>
<meta charset="UTF-8">
<title>Franz Xaver Chwatal</title>
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1.0">
<link rel="icon" type="image/png" href="./_res_/favicon.png">
<link rel="canonical" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Franz_Xaver_Chwatal"> <link href="./_mw_/ext.wikimediamessages.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.icons.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.search.codex.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<meta name="ResourceLoaderDynamicStyles" content="">
<link href="./_mw_/ext.gadget.citeRef.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.defaultPlainlinks.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonHide.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonLayout.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonStyle.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiDarkmode.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiResponsive.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.specialSearch.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/site.styles.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/noscript.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/footer.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/vector-2022.css">
</head>
<body class="skin--responsive skin-vector skin-vector-search-vue mediawiki ltr sitedir-ltr mw-hide-empty-elt ns-0 ns-subject page-Franz_Xaver_Chwatal rootpage-Franz_Xaver_Chwatal skin-vector-2022 action-view">
<div class="mw-page-container">
<div class="mw-page-container-inner">
<div class="mw-content-container">
<main id="content" class="mw-body">
<header class="mw-body-header vector-page-titlebar">
<h1 id="firstHeading" class="firstHeading mw-first-heading"><span class="mw-page-title-main">Franz Xaver Chwatal</span></h1>
</header>
<a id="top"></a>
<div id="bodyContent" class="vector-body ve-init-mw-desktopArticleTarget-targetContainer" aria-labelledby="firstHeading" data-mw-ve-target-container="">
<div id="contentSub">
<div id="mw-content-subtitle"></div>
</div>
<div id="mw-content-text" class="mw-body-content mw-content-ltr" lang="de" dir="ltr"><div class="mw-content-ltr mw-parser-output" lang="de" dir="ltr">
<p><b>Franz Xaver Chwatal</b> (* <a href="19._Juni" title="19. Juni">19. Juni</a> <a href="1808" title="1808">1808</a> in <a href="Rumburk" title="Rumburk">Rumburg</a>; † <a href="24._Juni" title="24. Juni">24. Juni</a> <a href="1879" title="1879">1879</a> in <a href="Bad_Salzelmen" title="Bad Salzelmen">Elmen</a>) war ein deutscher Komponist <a href="B%C3%B6hmen" title="Böhmen">böhmischer</a> Herkunft und Musikpädagoge.
</p>

<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Leben_und_Wirken">Leben und Wirken</h2></div>
<p>Der Sohn eines Orgelbauers hatte Klavierunterricht bei seinem Vater und trat bereits achtjährig öffentlich auf. Ab seinem 14. Lebensjahr lebte er in <a href="Merseburg" title="Merseburg">Merseburg</a> (von 1822 bis 1832), wo er Musiklehrer wurde und wo auch seine ersten Kompositionen entstanden. Ab 1835 wirkte er als Musiklehrer in <a href="Magdeburg" title="Magdeburg">Magdeburg</a>. Seit den 1850er Jahren leitete er hier mit <a href="Christian_Friedrich_Ehrlich" title="Christian Friedrich Ehrlich">Christian Friedrich Ehrlich</a> die <i>Institute für gemeinschaftlichen Clavierunterricht</i>.
</p><p>Er komponierte zahlreiche Opernmelodien, -paraphrasen und -fantasien, Polkas, Salonstücke und Etüden für das Klavier, drei Klavier-Sonatinen, Lieder und Männerquartette und verfasste zwei Klavierschulen. Seine Kompositionen standen im Ruf leichter Unterhaltungsmusik, <a href="Robert_Schumann" title="Robert Schumann">Robert Schumann</a> bezeichnete sie als „Stübchenmusik“.
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Familie">Familie</h2></div>
<p>Sein Bruder war <a href="Carl_Joseph_Chwatal" title="Carl Joseph Chwatal">Carl Joseph Chwatal</a> (1811–1887), Orgelbauer in Merseburg.
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Werke_(Auswahl)"><span id="Werke_.28Auswahl.29"></span>Werke (Auswahl)</h2></div>
<ul><li><i>Historischer Notizkalender für Musiker und Musikfreunde</i>, 1861</li>
<li><i>Methodisch geordnete Pianoforte-Schule</i></li>
<li><i>Praktische Elementar-Pianoforteschule</i></li>
<li><i>Alpenklänge. Miniatur-Bilder für das Pianoforte.</i></li>
<li><i>Nacht, o Nacht, du heilge Nacht</i>, Chorlied nach <a href="Wilhelmine_von_Chezy" class="mw-redirect" title="Wilhelmine von Chezy">Wilhelmine von Chezy</a>, Notendownload <a rel="nofollow" class="external text" href="https://www.musicaneo.com/de/sheetmusic/sm-5341_du_heilige_nacht.html">Du heilige Nacht</a></li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Literatur">Literatur</h2></div>
<ul><li><cite style="font-style:italic">Chwatal, Franz Xaver</cite>. In: <a href="Wilibald_Gurlitt" title="Wilibald Gurlitt">Wilibald Gurlitt</a> (Hrsg.): <cite style="font-style:italic"><a href="Riemann_Musiklexikon" title="Riemann Musiklexikon">Riemann Musiklexikon</a></cite>. 12., völlig neubearbeitete Auflage. Personenteil: <i>A–K</i>. Schott, Mainz 1959, <span style="white-space:nowrap">S.<span style="display:inline-block;width:.2em">&nbsp;</span>315</span> (<a rel="nofollow" class="external text" href="https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.324695/page/n333/mode/1up">Textarchiv&nbsp;– Internet Archive</a>).<span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&amp;rfr_id=info:sid/de.wikipedia.org:Franz+Xaver+Chwatal&amp;rft.atitle=Chwatal%2C+Franz+Xaver&amp;rft.btitle=Riemann+Musiklexikon&amp;rft.date=1959&amp;rft.edition=12.%2C+v%C3%B6llig+neubearbeitete&amp;rft.genre=book&amp;rft.pages=315&amp;rft.place=Mainz&amp;rft.pub=Schott&amp;rft.volume=Personenteil%3A+A-K" style="display:none">&nbsp;</span></li>
<li><cite style="font-style:italic">Chwatal, Franz Xaver</cite>. In: <a href="Alfred_Einstein" title="Alfred Einstein">Alfred Einstein</a> (Hrsg.): <cite style="font-style:italic"><a href="Riemann_Musiklexikon" title="Riemann Musiklexikon">Hugo Riemanns Musik-Lexikon</a></cite>. 9., vom Verfasser <i>[d.&nbsp;i. <a href="Hugo_Riemann" title="Hugo Riemann">Hugo Riemann</a>]</i> noch vollständig umgearbeitete Auflage. Max Hesses Verlag, Berlin 1919, <span style="white-space:nowrap">S.<span style="display:inline-block;width:.2em">&nbsp;</span>208</span> (<a rel="nofollow" class="external text" href="https://daten.digitale-sammlungen.de/bsb00137432/image_226">digitale-sammlungen.de</a>).<span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&amp;rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&amp;rfr_id=info:sid/de.wikipedia.org:Franz+Xaver+Chwatal&amp;rft.atitle=Chwatal%2C+Franz+Xaver&amp;rft.btitle=Hugo+Riemanns+Musik-Lexikon&amp;rft.date=1919&amp;rft.edition=9.%2C+vom+Verfasser+%5Bd.+i.+%5B%5BHugo+Riemann%5D%5D%5D+noch+vollst%C3%A4ndig+umgearbeitete&amp;rft.genre=book&amp;rft.pages=208&amp;rft.place=Berlin&amp;rft.pub=Max+Hesses+Verlag" style="display:none">&nbsp;</span></li>
<li><a href="Constantin_von_Wurzbach" title="Constantin von Wurzbach">Constantin von Wurzbach</a>: <i><a href="https://de.wikisource.org/wiki/BLK%C3%96:Chwatal,_Franz_Xaver" class="extiw external" title="s:BLKÖ:Chwatal, Franz Xaver">Chwatal, Franz Xaver</a>.</i> In: <i><a href="Biographisches_Lexikon_des_Kaiserthums_Oesterreich" title="Biographisches Lexikon des Kaiserthums Oesterreich">Biographisches Lexikon des Kaiserthums Oesterreich</a>.</i> 24.&nbsp;Theil. Kaiserlich-königliche Hof- und Staatsdruckerei, Wien 1872, S.&nbsp;381 (<a rel="nofollow" class="external text" href="http://www.literature.at/viewer.alo?objid=12539&amp;page=391&amp;scale=3.33&amp;viewmode=fullscreen">Digitalisat</a>).</li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Weblinks">Weblinks</h2></div>
<ul><li><a rel="nofollow" class="external text" href="https://aleph.nkp.cz/F/?ccl_term=wau=mzk2010576990+or+wkw=mzk2010576990&amp;func=find-c&amp;local_base=nkc">Literatur und andere Medien von und über Franz Xaver Chwatal</a> im Katalog der <a href="Nationalbibliothek_der_Tschechischen_Republik" title="Nationalbibliothek der Tschechischen Republik">Nationalbibliothek der Tschechischen Republik</a><span class="editoronly" style="display:none;"></span></li>
<li><a rel="nofollow" class="external text" href="https://portal.dnb.de/opac.htm?method=simpleSearch&amp;query=128931833">Werke von und über Franz Xaver Chwatal</a> im Katalog der <a href="Deutsche_Nationalbibliothek" title="Deutsche Nationalbibliothek">Deutschen Nationalbibliothek</a></li>
<li><a href="https://imslp.org/wiki/Category:Chwatal,_Franz_Xaver" class="extiw external" title="scores:Category:Chwatal, Franz Xaver">Noten und Audiodateien von Franz Xaver Chwatal</a> im <a href="International_Music_Score_Library_Project" title="International Music Score Library Project">International Music Score Library Project</a></li>
<li><a rel="nofollow" class="external free" href="http://www15.ovgu.de/mbl/Biografien/0749.htm">http://www15.ovgu.de/mbl/Biografien/0749.htm</a>, abgerufen am 27. April 2021</li></ul>
<div class="hintergrundfarbe1 rahmenfarbe1 navigation-not-searchable normdaten-typ-p" style="border-style: solid; border-width: 1px; clear: left; margin-bottom:1em; margin-top:1em; padding: 0.25em; overflow: hidden; word-break: break-word; word-wrap: break-word;" id="normdaten">
<div style="display: table-cell; vertical-align: middle; width: 100%;">
<div>
Normdaten&nbsp;(Person): <a href="Gemeinsame_Normdatei" title="Gemeinsame Normdatei">GND</a>: <span class="-print"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://d-nb.info/gnd/128931833">128931833</a></span> | <a href="Library_of_Congress_Control_Number" title="Library of Congress Control Number">LCCN</a>: <span class="-print"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://id.loc.gov/authorities/no93030316">no93030316</a></span> | <a href="Virtual_International_Authority_File" title="Virtual International Authority File">VIAF</a>: <span class="-print"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://viaf.org/viaf/71659084/">71659084</a></span> | </div>
</div></div>
</div><!--htdig_noindex--><div><div class="zim-footer">
Dieser Artikel wurde von <a class="external text" title="Zuletzt bearbeitet am 2022-08-29" href="https://de.wikipedia.org/wiki/?title=Franz_Xaver_Chwatal&amp;oldid=225740441">Wikipedia</a> herausgegeben. Der Text ist unter <a class="external text" href="https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.de">Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0</a> verfügbar, sofern nicht anders angegeben. Für die Mediendateien können zusätzliche Bedingungen gelten.
</div>
</div><!--/htdig_noindex--></div>
</div>
</main>
</div>
</div>
</div>
<script src="./_webp_/webpHandler.js"></script>

</body></html>